ذبيح الله صفا
1172
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
كمالات صورى به « تحقيق علوم يقينى » رغبت داد راجع به همين زمان باشد . بهرحال تمام مدت رياضت و تعلّم مولوى در خدمت سيّد برهان الدين نه سال بود ( يعنى از 629 تا 638 ) و بعد از آنكه سيّد مولوى را در كار تحقيق كامل و تمام يافت از قونيه به قيصريه رفت و در همان سال 638 در آن شهر درگذشت . اثر مهمى كه از برهان الدين محقق باقيست كتاب اوست بنام « معارف » و اثر كوچك ديگرى بنام تفسير سورهء فتح . سيّد سرّدان در اين رسالات بسيارى از مسائل عرفانى را بمناسبت مطالبى كه در پيش داشت مورد بحث قرار داده و عقايد خود را بصراحت و سادگى بيان نموده است . معارف مجموعهء تقريرات محقق ترمدى است كه در مجالس بيان كرده و بشيوهء صوفيان جمعآورى شده و از قبيل همان مباحث معارف بهاء ولد و فيه ما فيه و مجالس مولانا جلال الدين را در آن مىيابيم ، و چون در اين بيانات بسيارى از مشكلات مسائل عرفانى حل مىشده بدينجهت داراى اهميت وافرى از حيث تحقيق در تصوّف و عرفان و وضع خاص آن در آغاز قرن هفتم هجريست . نثر كتاب ساده و روان و مقرون بايجازست و چون از مشافهات سيّد سرّدان فراهم آمده طبعا از هر ساز و پيرايهء لفظى بركنارست . در رسالهء كوچك سيّد در تفسير سورهء فتح نيز همان روش انشاء متعارف او ملاحظه مىشود و بعيد نيست كه اين رسالهء كوتاه نيز از بيانات سيّد پديد آمده باشد . 6 - شمس تبريزى « 1 » شمس الدين محمد بن على بن ملك داد تبريزى از اكابر مشايخ صوفيّه و از پيشروان
--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : -